NIỆM BIẾT KHÔNG LỜI

Nguyễn Thị Yến

Có thể bạn đã đến với Thiền. Bạn đã đến với Thiền một cách tự nhiên hay vì một nhu cầu nào đó. Bạn đã trực tiếp đi vào một dòng Thiền hay đi qua một ngõ riêng, rồi đổi hướng vào Thiền.
Cũng có thể bạn đang tìm hiểu Thiền. Dẫu vào Thiền lúc nào và bằng lối nào, bạn cũng muốn hiểu rõ về Thiền. Khóa Thiền Căn Bản là lớp học đầu tiên của dòng Thiền Tánh Không. Nội dung chủ yếu của lớp này là giúp bạn thực tập biết tỉnh thức để có niệm Biết không lời. Đó là cái Biết của Tánh giác, là lúc bạn ở trong Tánh giác. Trong đời sống tâm linh, bạn học Thiền để thực tập thường xuyên có niệm Biết không lời. Càng có niệm Biết không lời vững chắc thì đời sống của bạn càng nhẹ nhàng, an lạc và có ý nghĩa.

Thiền là tinh túy của Phật Giáo. Thiền huấn luyện tâm con người. Tánh Không quan niệm Thiền là một bộ môn khoa học tâm linh thực nghiệm kết hợp với thần kinh học, tâm lý học và sinh lý học. Đi theo con đường của Đức Phật Thích Ca, quan niệm mới của Thiền Tánh Không là dựa trên khoa học để nắm vững nguyên tắc thực hành Thiền có kết quả. Kiến thức Phật học, kiến thức thiền học, kiến thức khoa học và kiến thức kỹ thuật thực hành được kết hợp hài hòa trong dòng Thiến Tánh Không.

Khi tọa thiền, bạn ngổi tĩnh lặng, có một khoảnh khắc, bạn nhận biết mình đang làm gì. Chính lúc ấy, bạn nhận ra và biết rõ ràng mọi vật chung quanh mà không có một tiếng nói thầm nào trong đầu. Trong sát na ngắn ngủi đầu tiên ấy, bạn biết mình hoàn toàn không suy nghĩ, tâm vắng lặng và an nhiên, đó là niệm biết không lời. Sát na ấy qua đi, bạn bắt đầu nghĩ về quá khứ. Bạn nhớ đến chuyện riêng tư của bạn và cảm thấy hạnh phúc quá đỗi. Rồi cũng chính điều riêng tư ấy khiến bạn xót xa. Bạn cảm thấy xấu hổ, bị dày vò về những điều bạn đã làm. Bạn cúi đầu sám hối trong nỗi sợ hãi lý nhân quả. Bạn nói thầm “thiện ác đáo đầu chung hữu báo”. Bạn lo lắng nghĩ đến tương lai bạn sẽ chịu quả báo. Rồi bạn tiếp tục nghĩ miên man. Mọi thứ trên đời như bàn tay sấp ngửa, đều có hai mặt. Có có, không không. Nó đến thì hạnh phúc, nó đi thì khổ. Và ngược lại. Hạnh phúc của mình, nỗi đau của người, và ngược lại. Tất cả những tiếng nói thầm trong tâm bạn, cảm xúc vui hay khổ, đều là vọng tưởng. Vọng là giả. Bạn đang bị vọng tưởng kéo đi. Bạn học Thiền là để thực tập cách làm chủ vọng tưởng. Biết vọng không theo. Bạn phải làm chủ suy nghĩ của chính mình. Cần phải thực thành. Thực tập Tâm không dính mắc với ngoại cảnh. Khi tiếng nói càm ràm cứ dính trong tâm thì Biết không lời không còn có mặt. Tiếng nói của bạn độc thoại trong tâm gọi là tầm. Có một cuộc đối thoại qua lại thầm lặng giữa bạn với chính bạn diễn ra hay suy nghĩ dông dài của bạn trong Tâm bạn gọi là tứ. Khi bạn lắng Tâm và nhận ra có tầm hay tứ trong Tâm là bạn đang quay vào với chính mình và nhận biết mình đang có vọng niệm. Cắt hết tầm và tứ tức là làm cho dừng hết vọng niệm bạn mới có niệm Biết không lời. Trong khi hành Thiền, ngay trong sát na có niệm Biết không lời là bạn đang vào Định. Thực hành thiền là dùng một kỹ thuât để kéo dài thời gian của niệm Biết không lời này cho vững chắc. Chính lúc này, một trong những chất thần kinh dẫn truyền từ những khớp của tế bào thần kinh là acetylcholine tiết ra. Bạn cảm thấy thân tâm nhẹ nhàng và an lạc. Đó là kết quả tối thiểu đầu tiên của người thực hành thiền đúng cách.

Từ bước đầu trong khóa Thiền căn bản, bạn nghe giảng và được hướng dẫn thực tập không nói thầm trong Tâm. Bạn có thể thực tập cách nói lên một từ hay một câu, một danh hiệu Phật, để giữ cho tâm không nói. Có thể dùng cách Thư giãn lưỡi, Thở hai thì, Chú ý trống rỗng, hay một vài cách khác là chiêu thức để có được niệm Biết không lời. Thực tập thường xuyên để giữ niệm Biết không lời càng lâu bao nhiêu thân tâm bạn càng an lạc bấy nhiêu. Trong sinh hoạt hằng ngày, thực tập trong Bốn tư thế: đi, đứng, nằm, ngồi, làm việc trong tỉnh thức, bạn đều có thể có niệm Biết không lời. Hãy tiếp tục thực tập cho đến khi bạn hiểu được giá trị của hành Thiền, bạn sẽ cảm thấy không thể thiếu nó trong đời sống hàng ngày của bạn. Cho đến một lần nào đó trong lúc hành Thiền, bỗng nhiên có một ý tưởng bất ngờ lóe sáng trong tâm và bạn nhận ra đó là giải đáp mà bạn đã mong chờ từ lâu. Chính bạn nhận ra kết quả của Thiền tập, Tuệ. Bạn sẽ biết ơn vô cùng đấng toàn giác, Đức Phật Thích Ca, và các bậc Thầy Tổ.

Khóa Thiền Căn Bản 77 dưới sự hướng dẫn của ni sư giáo thọ Thích Nữ Triêt Như được tổ chức tại Sacramento từ ngày 25 tháng 7 đến ngày 5 tháng 8, 2011. Thêm một lần nữa, tôi có thuận duyên đến tham dự buổi tổng kết của Khóa Thiền Căn Bản. Những lời phát biểu của gần ba mươi thiền sinh đã làm tôi cảm động. Nhiều vị lớn tuổi có nhu cầu về sức khỏe mong được học Thiền để điều hòa thân tâm. Có vị đã hiểu nhiều về Phật giáo. Có hai vị là người Thiên Chúa Giáo. Có một số em rất trẻ, đang tuổi sinh viên, vừa mới ra trường, vừa bước vào đời. Dường như tất cả đều tỏ lòng tri ân với Ni Sư sau một khóa học rất lợi lạc. Ngoại trừ bốn thiền sinh vì hoàn cảnh phải đi làm và đi học, mỗi thiền sinh đều ghi danh học tiếp lớp thiền cao hơn, Khóa Bát Nhã I, tổ chức bắt đầu ngay vào ngày hôm sau, thứ bảy 6 tháng 8, 2011.

Nguyễn Thị Yến
Sacramento, 7 tháng 8, 2011